In Iran worden op een ongekende schaal mensen gedood door veiligheidstroepen. Door Amnesty International geverifieerde video\u2019s en betrouwbare informatie van ooggetuigen zijn hiervan het bewijs. De Iraanse autoriteiten hebben sinds 8 januari het internet afgesloten om hun misdaden te verhullen.<\/p>\n
Amnesty\u00a0dringt er bij de VN-lidstaten op aan te erkennen dat de systemische straffeloosheid voor de misdaden\u00a0van\u00a0de veiligheidstroepen tijdens\u00a0de huidige en eerdere protesten<\/span><\/a>, de Iraanse autoriteiten heeft aangemoedigd om door te gaan met hun criminele gedrag. Sinds 28 december 2025 heeft de gewelddadige onderdrukking van overwegend vreedzame protesten geleid tot een ongekend aantal dodelijke slachtoffers. Het dodental is volgens offici\u00eble bronnen opgelopen tot 2.000. \u202f<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n De VN-lidstaten moeten onmiddellijk en geco\u00f6rdineerd optreden om verder bloedvergieten te voorkomen, onder meer door speciale zittingen van de VN-Mensenrechtenraad en de VN-Veiligheidsraad bijeen te roepen. Om een einde te maken aan het tijdperk van straffeloosheid en\u00a0om\u00a0verder bloedvergieten te voorkomen, moeten de lidstaten internationale rechtsmechanismen instellen. Deze moeten\u00a0gericht zijn op het snel instellen van strafrechtelijk onderzoek en\u00a0op\u00a0vervolging van degenen die misdaden volgens het internationaal recht en grove schendingen van de mensenrechten hebben begaan. De staten moeten ook de Veiligheidsraad oproepen om de situatie in Iran\u00a0door te verwijzen naar\u00a0het Internationaal Strafhof (ICC).\u00a0<\/span><\/p>\n \u201cEr moet een einde komen aan deze spiraal van bloedvergieten en straffeloosheid,\u201d zegt\u00a0Agn\u00e8s\u00a0Callamard, secretaris-generaal van Amnesty International.\u00a0\u201cDe ernst en omvang van\u00a0het\u00a0dodelijke geweld\u00a0en\u00a0de\u00a0onderdrukking sinds 8 januari\u00a0is\u00a0ongekend, zelfs\u00a0als je het afzet tegen de\u00a0treurige\u00a0staat van dienst van de Iraanse autoriteiten, die tijdens opeenvolgende protestgolven grove schendingen van de mensenrechten en misdaden volgens het internationaal recht hebben\u00a0begaan.\u201d\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n \u201cDe hoogste leider van Iran en de veiligheidstroepen\u00a0zijn\u00a0overgegaan tot de\u00a0dodelijkste onderdrukkende maatregelen\u00a0tot nu toe. De autoriteiten hebben opzettelijk gekozen voor\u00a0het massaal doden van\u00a0demonstranten,\u00a0die fundamentele veranderingen eisen en een overgang van het systeem van de Islamitische Republiek naar een nieuw regeringssysteem,\u00a0dat de mensenrechten en\u00a0de menselijke\u00a0waardigheid respecteert. De internationale gemeenschap moet dringend diplomatieke maatregelen nemen, enerzijds\u00a0om demonstranten te beschermen tegen verdere bloedbaden en\u00a0anderzijds\u00a0om de straffeloosheid aan te pakken die de drijvende kracht is achter het staatsbeleid van bloedvergieten.\u201d\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Amnesty International\u00a0beschikt over bewijs\u00a0dat\u00a0veiligheidstroepen die zich op straat en op daken\u00a0hadden opgesteld, herhaaldelijk met\u00a0hagel\u00a0op demonstranten hebben\u00a0geschoten, waarbij ze vaak op het hoofd en de romp van ongewapende\u00a0mensen\u00a0richtten.\u00a0Ziekenhuizen\u00a0worden overspoeld met gewonden, terwijl radeloze families tussen de lijkzakken bij overvolle mortuaria naar hun vermiste familieleden zoeken en in pick-uptrucks, vrachtcontainers of magazijnen\u00a0stapels lichamen aantreffen.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Amnesty International heeft tientallen video\u2019s en foto\u2019s geanalyseerd die\u00a0verband houden met\u00a0het\u00a0gewelddadige\u00a0optreden tegen de protesten sinds 8 januari in tien steden in de provincies\u00a0Alborz,\u00a0Gilan, Kermanshah,\u00a0Razavi\u00a0Khorasan,\u00a0Sistan\u00a0en\u00a0Baluchestan\u00a0en Teheran.\u00a0Amnesty\u00a0heeft ook een onafhankelijke patholoog geraadpleegd over foto\u2019s en video\u2019s waarop dodelijke of ernstige verwondingen te zien zijn.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Mensenrechtenverdedigers en journalisten buiten Iran hebben Amnesty International screenshots gestuurd van tekst- of spraakberichten van 38 personen in 16 steden in\u00a09\u00a0provincies in Iran. Daarnaast heeft de organisatie gesproken met drie goed ge\u00efnformeerde bronnen in Iran,\u00a0onder wie\u00a0een\u00a0zorgmedewerker en twee demonstranten, en met 16 goed ge\u00efnformeerde bronnen buiten Iran,\u00a0onder wie\u00a0familieleden van slachtoffers, mensenrechtenverdedigers, journalisten en een ooggetuige die op 12 januari Iran heeft verlaten.\u202f\u202f \u202f<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Het door Amnesty International verzamelde bewijsmateriaal wijst op een geco\u00f6rdineerde landelijke escalatie van het onwettige gebruik van dodelijk geweld door de veiligheidstroepen tegen overwegend vreedzame demonstranten en omstanders sinds de avond van 8 januari. \u202f<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Volgens videoanalyses en ooggetuigenverslagen zijn bij het dodelijke optreden onder meer betrokken:\u00a0de Revolutionaire Garde,\u00a0met inbegrip van\u00a0de\u00a0Basij-bataljons, en verschillende divisies van de Iraanse politie, bekend onder de Perzische afkorting FARAJA, evenals agenten in burger. \u202f<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Geverifieerd audiovisueel bewijsmateriaal\u00a0laat\u00a0<\/span>ernstige<\/span><\/a>\u00a0en in sommige gevallen\u00a0<\/span>dodelijke verwondingen<\/span><\/a>\u00a0zien, waaronder schotwonden aan het hoofd, ook\u00a0in\u00a0de ogen, en\u00a0mensen\u00a0die\u00a0bewegingsloos\u00a0op straat liggen of worden\u00a0<\/span>weggevoerd<\/span><\/a>,\u00a0terwijl er nog steeds\u00a0geluiden te horen zijn die vermoedelijk duiden op\u00a0schoten. Andere beelden tonen pati\u00ebnten die hevig bloeden of\u00a0<\/span>levenloos<\/span><\/a>\u00a0op de vloer van ziekenhuizen liggen. In\u00a0<\/span>verschillende<\/span><\/a>\u00a0video\u2019s zeggen degenen\u00a0die filmen dat er mensen zijn gedood.\u00a0Op ten minste twee video\u2019s\u00a0zijn\u00a0veiligheidstroepen\u00a0te zien\u00a0die vluchtende demonstranten\u00a0<\/span>achtervolgen<\/span><\/a>\u00a0en op hen\u00a0<\/span>schieten<\/span><\/a>, terwijl deze\u00a0mensen\u00a0geen bedreiging lijken te vormen die het gebruik van geweld rechtvaardigt, laat staan\u00a0met\u00a0vuurwapens of andere verboden wapens.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n In een verslag dat met Amnesty International werd gedeeld, zegt\u00a0een journalist uit Teheran:\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n \u201cVertel de wereld dat er onbeschrijfelijke misdaden worden gepleegd in Iran\u2026 Vertel de wereld dat als ze niets doen, zij [de autoriteiten] het land in een begraafplaats zullen veranderen.\u201d\u00a0<\/span><\/i>\u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n Door de aanhoudende internetblokkade is het voor slachtoffers, journalisten en mensenrechtenorganisaties erg moeilijk om\u00a0diepgaande\u00a0interviews\u00a0te geven en af te\u00a0nemen en schendingen te documenteren, waardoor\u00a0er\u00a0bewijsmateriaal verloren\u00a0dreigt te gaan.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Uit geverifieerde video\u2019s en ooggetuigenverslagen blijkt dat veiligheidstroepen in de provincie Teheran\u00a0op massale\u00a0schaal\u00a0mensen onwettig hebben gedood. Op 10 januari 2026 verschenen er schokkende beelden van een ge\u00efmproviseerd mortuarium. Dit\u00a0was ingericht in een bijgebouw van de Legal\u00a0Medicine\u00a0Organization\u00a0(een forensisch instituut van de staat) in\u00a0Kahrizak, nabij Teheran, omdat het offici\u00eble mortuarium in het gebouw overvol was. Vijf video\u2019s uit dit mortuarium tonen radeloze families die tussen de lijkzakken op zoek zijn naar hun overleden familieleden. Amnesty International heeft de vijf video\u2019s geanalyseerd en, rekening houdend met mogelijke doublures in de beelden, vastgesteld dat er minstens 205 verschillende lijkzakken aanwezig waren.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Een van de\u00a0<\/span>video\u2019s<\/span><\/a>, gepubliceerd op 11 januari 2026, toont een\u00a0beeldscherm in de faciliteit waarop foto\u2019s van de overledenen worden getoond, met een veranderende teller. Dit lijkt een methode te zijn die door de autoriteiten wordt gebruikt om families in staat te stellen hun overleden familieleden te identificeren. De teller bereikt\u00a0op de beelden het nummer\u00a0250, wat wijst op het aantal lichamen\u00a0die\u00a0er op dat moment liggen.\u00a0\u202f<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Een\u00a0<\/span>rapportage<\/span><\/a>\u00a0die op\u00a013 januari 2026 door BBC\u00a0Persian\u00a0<\/span>werd\u00a0gepubliceerd<\/span><\/a>, bevat het verslag van een ooggetuige in\u00a0Kahrizak, die de situatie op 9 januari als volgt beschreef:<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n \u201cZij [de families van de slachtoffers] kwamen bij een autopsiezaal waar de lichamen op elkaar waren gestapeld\u2026 Er was\u00a0een kamer die zo vol lag met lichamen dat de deur niet eens open kon\u2026 In een andere kamer lagen de lichamen van de vrouwen.\u201d\u202f \u202f<\/span><\/i>\u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n Uit informatie van drie goed ge\u00efnformeerde bronnen blijkt dat, naast dit centrale mortuarium in\u00a0Kahrizak, familieleden van slachtoffers naar begraafplaatsen en ziekenhuizen\u00a0worden verwezen, waar lichamen worden bewaard in opslagplaatsen en vrachtcontainers.\u202f<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Op een\u00a0video die is opgenomen op de begraafplaats\u00a0Behesht\u00a0Zahra\u00a0in Teheran\u00a0zijn\u00a0families\u00a0te zien\u00a0die op zoek zijn naar hun dierbaren tussen de lijkzakken die buiten en in meerdere grote ruimtes binnen het complex liggen. Het is onduidelijk wanneer de video is opgenomen, maar\u00a0degene\u00a0die\u00a0hem\u00a0heeft gemaakt, zegt dat de lichamen zijn binnengebracht na het gewelddadige optreden op 8 en 9 januari 2026. Amnesty International\u00a0analyseerde\u00a0de video en vier foto\u2019s\u00a0waarop lichamen in zwarte zakken te zien zijn en telde minstens 120 lijkzakken. De organisatie sprak met een familielid van een slachtoffer dat\u00a0op 9 januari naar het mortuarium ging om het lichaam op te halen. Dit familielid beschreef\u00a0hartverscheurende\u00a0taferelen\u00a0in\u00a0het mortuarium van de begraafplaats,\u00a0dat overspoeld werd door lijken.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Eerdere video\u2019s uit de provincie Teheran\u00a0tonen\u00a0het dodelijke\u00a0optreden van de veiligheidstroepen. Op\u00a0<\/span>een video die<\/span><\/a>\u00a0op\u00a09\u00a0januari 2026 is gepubliceerd, zijn tien tot twaalf lichamen in het\u00a0Alghadir\u00a0Ziekenhuis in het oosten van Teheran te zien. \u202f<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\nEinde aan de straffeloosheid\u00a0<\/span><\/h2>\n
Ongekende repressie en geweld<\/h2>\n
Overvolle mortuaria\u00a0<\/span><\/h2>\n
Tientallen foto\u2019s en video\u2019s<\/h2>\n
Bewuste geweldsescalatie\u00a0<\/span><\/h2>\n
Schotwonden aan het hoofd\u00a0<\/span><\/h2>\n
Onbeschrijflijke\u00a0misdaden\u00a0<\/span><\/h2>\n
Provincie Teheran<\/h2>\n
Op elkaar gestapelde lichamen\u00a0<\/span><\/h2>\n
Hartverscheurende taferelen\u00a0<\/span><\/h2>\n
Scherpe munitie\u00a0<\/span><\/h2>\n